منظور از مطرب و لهوی بودن موسیقی چیست؟
طرب و لهو از واژه های کلیدی و اساسی است که در باب غنا و موسیقی به کار می رود. طرب به حالت سبک عقلی گفته می شود که در اثر شنیدن آواز یا آهنگ در روان و نفس آدمی پدید می آید و او را از حد اعتدال خارج می کند. این امر تنها به حالت شادی اختصاص ندارد؛ بلکه ممکن است از آهنگ های غم و حزن آور نیز به دست آید. پس اختصاص دادن کلمه غنا به حالت شادی، توهمی بیش نیست؛ زیرا ممکن است از راه غنا، حالت اندوه و حزن برای آدمی حاصل شود و از این راه اختیار و عنان آدمی از کف عقل او گرفته شود!!
گفتنی است که چه در باب شادی و چه در باب غم، غلبه هوای نفس و تهییج افکار باطل و تحریک شهوات نیز ملاک حصول غنا است. غنا همیشه فرحناک نیست؛ زیرا گاهی آدم هوا پرست از راه غنا و توجه به فقدان معشوق و یا محرومیت از عشق جنسی، دچار هیجانات گشته، به اندوه و غم مبتلا می گردد.
مقصود فقیهان از واژه لهو، سازگاری و هم نوایی آواز و آهنگ نواخته شده با مجالس فساد و خوشگذرانی است؛ یعنی ممکن است نغمه ای طرب انگیز نباشد، ولی از نغمه هایی باشد که فقط در جلسات فاسقان و هوا پرستان رایج باشد. این آهنگ را لهوی گویند و اگر از هر دو مشخصه (طرب و لهو) برخوردار باشد، مُطرب لَهوی گفته می شود.
تمامی مراجع تقلید لهوی بودن را جزء و قید اصلی موسیقی حرام می دانند؛ ولی در قید طرب انگیزی اختلاف نظر است. عده ای بر این باورند که این مشخصه به هیچ گونه در موسیقی حرام تأثیر ندارد و مقوم ماهیت غنا نیست؛ ولی برخی اظهار می دارند که موسیقی حرام باید از دو مشخصه لهوی و طرب انگیزی برخوردار باشد تا مشمول حرمت قرار گیرد. افزون بر آن گاهی در کلام و عبارات برخی از فقیهان واژه مطرب به کار رفته، ولی مقصودشان لهوی بودن است.
احکام موسیقی
مطابق با فتوای حضرات آیات :