اهمیت غسل

درباره غسل و اهمیت آن توضیح دهید؟

(وَ إن کُنتُم جُنُباً فَاطَّهَّرُوا) مائده آیه 6.

هنگامی که جنب شدید، خود را بشویید (غسل دهید).

غسل در لغت به معنای شستن چیزی برای از بین بردن چرک آن است و در اصطلاح فقه عبارت است از : شستن تمام بدن، به قصد قربت و اطاعت از فرمان الهی.

غسل دو نوع است : غسل واجب و غسل مستحبی. غسل های واجب عبارتند از : غسل جنابت، حیض، نفاس، استحاضه، مسّ میت، غسل میت و غسلی که به واسطه نذر و قسم و مانند آن واجب می شود. تعداد غسل های مستحبی هم فراوان است که در کتاب های مفصل از آنها نام برده شده است.

در میان غسل های واجب، مهم ترین آنها غسل جنابت است. اصل غسل جنابت به تنهایی واجب نیست؛ بلکه برای انجام برخی کارها (مانند نماز، روزه، مسّ قرآن و ...) به دستور شرع واجب شده است و انجام دادن این گونه اعمال بدون غسل، گناه است؛ بلکه در برخی موارد عمل باطل خواهد بود.

غسل جنابت دارای دو فایده و فلسفه مهم است :

1. طبق تحقیقات دانشمندان، در بدن انسان دو سلسله اعصاب نباتی وجود دارد که تمام فعالیت های بدن را کنترل می کند : اعصاب سمپاتیک و اعصاب پاراسمپاتیک. این دو رشته اعصاب در سراسر بدن انسان گسترده است. وظیفه اعصاب سمپاتیک، تند کردن و وظیفه اعصاب پاراسمپاتیک، کند کردن فعالیت دستگاه های مختلف بدن است. گاهی جریان هایی در بدن رخ می دهد که این تعادل را بر هم می زند؛ از جمله آنها حالت ارگاسم (اوج لذت جنسی) است که معمولاً مقارن خروج منی صورت می گیرد. از اموری که می تواند اعصاب سمپاتیک را به کار وا دارد و تعادل از دست رفته را تأمین کند، تماس آب با بدن است و از آنجا که تأثیر ارگاسم روی تمام اعضای بدن به طور محسوس دیده می شود، دستور داده شده که بعد از آمیزش جنسی یا خروج منی، تمام بدن با آب شسته شود.

2. غسل جنابت یک دستور اسلامی برای پاک نگه داشتن بدن و رعایت بهداشت، در طول زندگی است. همواره عده ای از نظافت خود غافل می شوند؛ ولی این حکم اسلامی آنان را وادار می کند که در فاصله های مختلف خود را شستشو دهند و بدن را پاک نگه دارند. البته موارد یاد شده، تنها به عنوان حکمت و فلسفه غسل به شمار می آید و به هیچ وجه ملاک اصلی وجوب غسل نیست؛ چه اینکه غسل یک واجب تعبدی است و نیاز به قصد قربت دارد. از این رو کسی که تازه بدن خود را شسته؛ ولی از او منی خارج شده است، باز باید غسل را انجام دهد.

غسل را به دو صورت می توان انجام داد : ترتیبی و ارتماسی. در غسل ترتیبی ابتداء سر و گردن، سپس نیمه راست و بعد از آن نیمه چپ بدن شسته می شود. در غسل ارتماسی بدن یکباره در آب قرار می گیرد (مانند غسل در استخر). در هر دو روش، دست کشیدن لازم نیست؛ بلکه همین اندازه که به نیت غسل، آب به تمام نقاط بدن برسد، کافی است. تمام شرط هایی که برای صحیح بودن وضو لازم است، در صحیح بودن غسل نیز شرط است؛ ولی در چند چیز با وضو تفاوت دارد :

1. در غسل موالات شرط نیست.

2. در غسل شستن از بالا به پایین لازم نیست.

3. در غسل باید آب به پوست بدن برسد؛ ولی در وضو اگر پوست صورت از لای موها پیدا نباشد، لازم نیست.

کیفیت انجام دادن غسل برای انواع واجب و مستحب آن، به یک شکل است و هیچ تفاوتی با هم ندارد.

رساله دانشجویی

وضو در قرآن، معنا و فایده آن

آیا در قرآن آیه ای درباره وضو وجود دارد؟ معنای وضو و فایده آن چیست؟

(یا ایُّها الَّذین آمَنوا إذا قُمتُم إلی الصَّلاةِ فَاغسِلُوا وُجُهَکُم وَ أیدیکُم إلی المَرافِق وَ امسَحُوا برُؤُسِکُم وَ أرجُلَکُم إلی الکَعبَین ...) مائده آیه 6.

ای کسانی که ایمان آورده اید، چون به [عزم] نماز برخیزید، صورت و دست هایتان را تا آرنج بشویید؛ و سر و پاهای خودتان را تا برآمدگی پیشین [هر دو پا] مسح کنید ... .

وضو در لغت به معنای نظافت و پاکیزه کردن است و در اصطلاح فقه عبارت است از : شستن مخصوص؛ که می توان آن را به دو صورت ترتیبی و ارتماسی انجام داد. ترتیبی بدین صورت است که به قصد قربت و اطاعت از فرمان خدا، ابتدا صورت و سپس دست راست و بعد دست چپ را بشوید. آن گاه با رطوبتی که از شستن دست بر کف آن باقی مانده، سر را مسح کرده و سپس پای راست و در پایان پای چپ را مسح نماید.

وضوی ارتماسی عبارت است از فرو بردن صورت و دست ها در آب، به قصد وضو با مراعات شستن از بالا به پایین. گاهی ممکن است بین این دو شیوه تلفیق شود؛ به این معنا که صورت را ارتماسی و دست ها را ترتیبی بشوید، این شکل از وضو نیز صحیح است. باید دانست که وضو برای برخی از کارها واجب و برای بعضی دیگر مستحب است.

وضو دارای دو فایده روشن است : بهداشتی و معنوی. از نظر بهداشتی شستن صورت و دست ها _ آن هم پنج بار یا سه بار در شبانه روز _ اثر قابل ملاحظه ای در نظافت بدن دارد. مسح بر سر و پاها _ که شرط آن رسیدن آب به موها یا پوست سر است _ سبب می شود این اعضا را نیز پاکیزه بداریم. ضمن این که تماس آب با پوست بدن، اثر خاصی در تعادل اعصاب (سمپاتیک و پاراسمپاتیک) دارد. از نظر معنوی وضو چون با قصد قربت و برای رضای خدا انجام می گیرد، اثر تربیتی و اخلاقی دارد؛ زیرا مفهوم باطنی وضو این است : از فرق تا قدم در راه اطاعت تو گام بر می دارم.

رساله دانشجویی

اجتهاد و تقلید

اجتهاد و تقلید به چه معناست؟

اجتهاد، در لغت به معنای تلاش و کوشش تا سر حد توانایی است؛ به گونه ای که با تحمل رنج و سختی همراه باشد. در اصطلاح فقه عبارت است از : به کار بردن تلاش و کوشش خویش در راه به دست آوردن احکام شرعی از راه ها و منابعی (کتاب، سنت، اجماع، عقل) که نزد فقیهان اسلام، معمول و متعارف است. در نتیجه مجتهد کسی است که بتواند احکام را از روی دلیل به دست آورد و طبق رأی و نظر خویش عمل کند.

تقلید، به معنای پیروی و دنباله روی است و در اصطلاح فقهی عبارت است از : عمل کردن به آنچه مجتهد در مسائل شرعی فتوا می دهد.

گفتنی است اگر چه واژه تقلید به معنای پیروی بدون چون و چرا، خوشایند نیست؛ اما در آموزه های فرهنگ اسلامی، مقلد کسی است که از حاصل تلاش علمی مجتهد استفاده می کند و مسئولیت درستی و نادرستی احکام را بر عهده مجتهد می گذارد و چه بسا کاربرد واژه تقلید (بر گرفته از قلادة به معنای گردن بند)، به این منظور باشد.

رساله دانشجویی

موسیقی داخل اتوبوس

در خطوط اتوبوس رانی بین شهری که نوار مبتذل می گذارند و تذکر فایده ای ندارد ؛ حکم گوش دادن به آن چگونه است؟

همه مراجع : اگر احتمال تأثیر بدهید _با تحقق سایر شرایط_ باید نهی از منکر کنید و اگر نمی پذیرد، چنانچه حضور شما در اتوبوس باعث استماع موسیقی حرام یا تأیید گناه گردد، (اگر برایتان امکان دارد) باید پیاده شوید؛ ولی بدانید اگر به طور نا خود آگاه صدای موسیقی حرام به گوش شما برسد، اشکالی ندارد.

احکام موسیقی

خلط روزه دار

آیا فرو بردن خلط روزه را باطل می کند؟

همه مراجع به جز بهجت و سیستانی : فرو بردن خلط _ چنانچه به فضای دهان نیامده باشد _ اشکال ندارد، ولی اگر به فضای دهان برسد، احتیاط واجب آن است که فرو نبرد.

بهجت : فرو بردن خلط اگر در حال غیر روزه امری عادی باشد و به فضای دهان نیز نیامده باشد؛ اشکال ندارد، ولی اگر به فضای دهان برسد، احتیاط واجب آن است که فرو نبرد.

سیستانی : فرو بردن خلط _ چنانچه به فضای دهان نیامده باشد _ اشکال ندارد؛ ولی اگر به فضای دهان برسد، احتیاط مستحب آن است که فرو نبرد.

تبصره : مرز فضای دهان و حلق، مخرج حرف (خ) می باشد.

احکام روزه

عفو شدگان روزه

برای چه کسانی روزه خواری صحیح است؟

همه مراجع : بر چند دسته روزه واجب نیست، آنها عبارتند از:

1. پیرمرد و پیرزنی که گرفتن روزه برای آنان مشقت دارد.

2. زن بارداری که گرفتن روزه برای جنین یا خودش ضرر دارد.

3. زن شیردهی که گرفتن روزه برای نوزاد یا خودش ضرر دارد.

4. بیماری که گرفتن روزه برای او ضرر دارد.

5. کسی که بیماری دارد که زیاد تشنه می شود و نمی تواند تشنگی را تحمل کند.

6. کسی که به سن بلوغ نرسیده.

7. زنی که خون حیض و نفاس می بیند.

8. کسی که به مسافرت می رود و در جایی قصد اقامت ده روز نمی کند.

9. دختری که به جهت ضعف بنیه و ضعف بدنی، گرفتن روزه برای او مشقت فراوان و ضرر دارد.

10. کسی که بیهوش است و یا در کما به سر می برد.

11. دیوانگان.

احکام روزه

روزه های مکروه

روزه های مکروه کدام است؟

1. روزه روز عاشورا.

2. روزه روز عرفه برای کسی که او را از خواندن دعا باز دارد.

3. روزه مستحبی مهمان بدون اجازه میزبان.

4. روزه مستحبی فرزند بدون اجازه پدر و مادر.

احکام روزه

روزه های حرام

روزه های حرام کدام است؟

روزه های حرام (روزه هایی که نباید گرفت) عبارتند از :

1. روزه عید قربان.

2. روزه عید فطر.

3. روزه ایام تشریق برای کسی که در منا است.

4. روزه یوم الشک (روزی که نمی داند آخر شعبان است یا اول رمضان) به نیت ماه رمضان.

5. روزه سکوت.

6. روزه وصال (شب را نیز تا سحر روزه بگیرد).

7. روزه مستحبی زن در جایی که با حق شوهر منافات داشته باشد.

8. روزه مستحبی فرزند در جایی که باعث آزار و اذیت پدر و مادر گردد.

9. روزه مریض و هر کس که روزه برای او ضرر دارد.

10. روزه مسافر به جز مواردی که استثناء شده.

احکام روزه

روزه های واجب

روزه های واجب کدام است؟

روزه های واجب عبارت است از:

1.روزه ماه رمضان.

2.روزه کفاره.

3.روزه قضا.

4.روزه نذر و عهد و یمین.

5.روزه استیجاری.

6.روزه روز سوم اعتکاف.

7.روزه جایگزین قربانی در حج تمتع.

احکام روزه

اهمیت روزه

در مورد اهمیت روزه و فواید آن توضیح دهید؟

<<یا أیّها الّذینَ آمَنوا کُتِبَ عَلَیکُمُ الصِّیامُ کَما کُتِبَ عَلی الّذینَ مِن قَبلِکُم لَعَلّکُم تَتَّقُون>>

ای کسانی که ایمان آورده اید، روزه بر شما مقرر شده است همان گونه که بر کسانی که قبل از شما بودند مقرر شده بود، باشد که پرهیزکاری کنید. (بقرة،183)

روزه در لغت به معنای امساک و خودداری از هر چیزی است و در اصطلاح فقه عبارت است از امساک و خودداری از موارد هشتگانه _ از اذان صبح تا اذان مغرب _ به قصد انجام دادن فرمان خداوند.

شواهد فراوانی در تاریخ به چشم می خورد که روزه در میان یهود و مسیحیت و اقوام و ملت های دیگر نیز بوده است. آنان به هنگام مواجهه با غم و اندوه و توبه و طلب خوشنودی خداوند، روزه می گرفتند تا با این کار در پیشگاه او اظهار عجز و تواضع نموده و به گناهان خود اعتراف کنند. از انجیل استفاده می شود که مسیح علیه السلام چهل شبانه روز، روزه داشته است. قرآن مجید به صراحت بیان می کند این فریضه الهی، در امت های پیشین نیز واجب بوده است.

روزه ابعاد گوناگون و تأثیرات مفیدی بر وجود انسان دارد. مهم ترین این آثار عبارت است از :

1. روزه روح انسان را تلطیف و اراده او را قوی و غریزه هایش را تعدیل می کند.

2. روزه برای برقراری مساوات میان فقیر و غنی است تا مردم با چشیدن طعم گرسنگی، به یاد فقیران و محرومان بیفتند و حق آنان را ادا کنند.

3. روزه اثر بهداشتی و درمانی فراوان دارد و باعث سلامتی و تندرستی جسم می گردد. الکسی سوفورین (دانشمند روسی) روزه داری را طریق درمان بسیاری از بیماری ها _ از جمله کم خونی، ضعف روده ها، رماتیسم، نقرس بیماری های چشم، مرض قند و بیماری های کلیه و کبد _ می داند.

روزه عبادت است و باید برای انجام فرمان خداوند، از اذان صبح تا مغرب کاری که روزه را باطل می کند، انجام ندهد. این همان نیت روزه است و لازم نیست آن را از قلب خود بگذراند و یا بر زبان جاری کند. نیت روزه ماه رمضان و نذر معین، از اول شب تا اذان صبح و برای روزه غیر معین (مانند روزه قضا و نذر مطلق) از اول شب تا ظهر روز بعد است. نیت روزه مستحبی، از اول شب شروع شده و تمام روز ادامه دارد تا موقعی که به اندازه نیت کردن به مغرب وقت مانده باشد.

اگر انسان از روی عمد و اختیار کاری که روزه را باطل می کند، انجام دهد، روزه اش باطل می شود و باید علاوه بر قضا، کفاره نیز بدهد. کفاره روزه، دو ماه روزه است که 31 روز آن باید پی در پی باشد و یا شصت فقیر را سیر کند و اگر به هر کدام یک مد (تقریباً 750 گرم گندم یا جو یا مانند آنها) بدهد، کافی است. دادن پول به فقیر کفایت نمی کند، مگر این که اطمینان داشته باشد فقیر به وکالت از او، طعام خریده، سپس آن را به عنوان کفاره قبول می کند. همچنین می تواند پول کفاره را به یکی از مراکز و نهادهای مطمئن بدهد که به مصارف یاد شده می رسانند (مانند دفاتر مراجع بزرگوار تقلید و کمیته امداد).

احکام روزه